Zerk 117

Persoonsgegevens

Familienaam
Voornaam
Patroniem
Familierelatie
Geboorte / doop	,
Burgerlijke staat
Huwelijk
Beroep
Overleden

Plaats zerk

Omschrijving

Zerk 117

Zerk 117 Randschrift: Ao Milles Qvincent nonac octavo decimo qvinto kalendas Octobris obiit in Christo Venerab vir Dns. Gerardus Agricola vltimus Prior Clari Campo In het midden van de steen bovenste gedeelte een ongeschonden wapen, halve adelaar boven doorsneden met een boom en beneden een eikel aan een takje. In de vierpassen zijn de leeftijdskoppen … Zerk 117

Lees meer

Foto zerk

Zerk 117

Zerk 117

Randschrift:

Ao Milles Qvincent nonac
octavo decimo qvinto kalendas Octobris obiit in
Christo Venerab vir Dns.
Gerardus Agricola vltimus Prior Clari Campo

In het midden van de steen bovenste gedeelte een ongeschonden wapen, halve adelaar boven doorsneden met een boom en beneden een eikel aan een takje. In de vierpassen zijn de leeftijdskoppen aangebracht, (een zeldzaam voorkomende combinatie), en het wapen van Agricola hangt in een nis, geflankeerd door caryatiden. Verder op het middenveld het epitaphium in twee disticha.

Orborum pater Teingua qui doctus ulraque
Hic iacet Agricola qui fuit ante prior.
Quam bene conventunt prior hic sibi parta reliquius
Orbis in Claarcamp qui fuit ante prior.

Gerardus Agricola was de laatste prior van het beroemde klooster Klaarkamp, de Cisterciënser abdij bij Rinsumageest, en de eerste weldoener der weezen van het naar dit klooster genoemde Klaarkampster of Blauw Weeshuis te Franeker. Hij liet zijn vermogen na aan genoemd protestants weeshuis. Een gevelsteen in het voormalige weeshuis vermeldt de unieke daad.

Gerardus Agricola, werkelijke naam Gerrit Luytzenzn, was het derde kind van het echtpaar Luytzen Jarichzn en Aaltgie Thomasdr. die op een kleine boereplaats woonden in de buurt van Salvert. Al jong toonde hij intresse in het geestelijk leven. In 1574 werd Gerrit prior in klooster Claarkamp, de Cisterciënser abdij bij Rinsumageest, en nam de naam aan van Gerardus Agricola, als vertegenwoordiger van de agrarische orde. Toen op 31 maart 1580 de resolutie, die het openlijk uitoefenen van de Rooms Katholieke godsdienst verbood, van kracht werd, confisqueerden de gedeputeerde staten van Friesland het klooster. De overdracht van de bezittingen van het klooster geschiedde door Harperus Jarichi. Daarmee was de funktie van prior voor Agricola voorbij. Wat hij tussen 1580 en 1587 heeft gedaan of waar hij heeft gewoond is niet bekend. Mogelijk heeft hij in het geheim toch de katolieke godsdienst onderwezen. Eind 1587 ging hij bij de notaris Johannes Doyema inwonen, die getrouwd was met Anna Jacobsdr. Deze Anna was een zuster van de ambt van het Claarkampster klooster, Gerardus Jacobi met wie Agricola veel had samengewerkt.

Hij werd financier en huisbaas. Hij was in het bezit van een flink aantal huizen, zowel in als buiten de stad. In 1591 liet hij een kleine boerderij en een woonhuis bouwen op het Vliet. Vanuit zijn funktie als prior had hij al te maken met hulp geven aan de zwakkeren in de maatschappij. Welke reden Agricola had om geld te schenken aan een instelling van een ander geloof, is niet bekend. Wel dat hij meewerkte aan het tot stand komen van een nieuw weeshuis. En toen dat in 1597 werd opgericht, schonk hij bij zijn overlijden een bedrag van ca. 4500 gulden. Het laatste jaar van zijn leven was hij ziekelijk en bemoeide zich niet veel meer met zijn omgeving. Vanuit het weeshuis is zijn lichaam overgebracht naar de Martinikerk en daar begraven.

De foto van de zerk is uit: Collectie RCE. Maker: Chris Booms (11-03-2013)
De tekening PTA104-029_01 is uit: Collectie Fries Museum, Leeuwarden, Maker: Albert Martin